TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi, “Geçiş kotalarını, uluslararası hukuka ve Gümrük Birliği (GB) Anlaşması’na aykırı, Türk mallarının AB içindeki sınırsız dolaşım hakkını sekteye uğratan, haksız ve anlaşmalara uymayan bir durum olarak algılıyoruz” diyor

Büyükekşi, Türkiye’nin henüz büyük bir kayıpla karşılaşmadığını belirterek, ancak, gidişatın yönünün büyük kayıplara işaret etiğini vurguluyor ve “Biz de şimdi sesimizi en güçlü şekilde duyuracak ve Türkiye’nin bu haksız rekabet konusunu en az zararla atlatmasını sağlamaya uğraşacağız” diyor

Türkiye’nin şu an bu mücadeleyi verdiğini kaydeden Büyükekşi’ye göre, bu mücadelenin daha da şiddetlendirilerek ve Türkiye’deki çeşitli organ ve baskı gruplarının da müdahil olmalarıyla daha güçlü bir tek ses şeklinde AB’ye duyurulması gerekiyor

Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı Mehmet Büyükekşi, Türk mallarına bir kota konması anlamına gelen uygulamalara ilişkin görüşlerini bizimle paylaştı. Büyükekşi, son yılarda AB ülkelerine ihracatta yaklaşık yüzde 200 artış yaşanmasına karşın, aynı dönemde bu ülkelerle karşılıklı pazarlıklar sonucunda geçiş belgesi kotasında sağlanabilen artışın ancak yüzde 46'da kalmasına dikkat çekti. Kotaların “aslında,  mallarımız teoride serbestçe dolaşabiliyor ama Türk TIR’larının mal taşıma hakları sınırlı. Bu da Türk mallarına bir kota konması anlamına” geldiğini kaydeden Büyük ekşi, sözlerini şöyle sürdürdü: “İhracatımız yüzde 200 artarken, kota artış oranı yalnızca yüzde 46’da kalınca da, kota ve gerçekleştirdiğimiz ihracat artışı arasındaki makas kapanıyor ve Türkiye yapması gereken ihracatı yapamaz hale geliyor. Bu konuda elbette hem adli mahkemelerde, hem de AB’nin hükümetlerine, baskı gruplarına sürekli olarak bilgilendirme ve hak arama taleplerinde bulunmamız gerekiyor. Türkiye şu an bu mücadeleyi veriyor. Bu mücadelenin daha da şiddetlendirilerek ve Türkiye’deki çeşitli organ ve baskı gruplarının da müdahil olmalarıyla daha güçlü bir tek ses şeklinde AB’ye duyurulması gerektiğini düşünüyoruz.”

Büyükekşi, Türkiye’nin henüz büyük bir kayıpla karşılaşmadığını belirterek, ancak, gidişatın yönünün büyük kayıplara işaret etiğini vurguluyor ve “Biz de şimdi sesimizi en güçlü şekilde duyuracak ve Türkiye’nin bu haksız rekabet konusunu en az zararla atlatmasını sağlamaya uğraşacağız” diyor.

TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi’nin kotalara ilişkin Lojistik Haber’in (LH) sorularına verdiği cevaplar ihracatçının, dolayısıyla Türkiye ekonomisinin bu sorun karşısında düştüğü çıkmazı gösteriyor.

LH- AB ülkelerince Türk ihraç mallarına, TIR seferleri üzerinde sınırlama getirilerek, kota uygulamasını nasıl değerlendiriyorsunuz?

BÜYÜKEKŞİ- Bildiğiniz üzere Türkiye’nin bir üyesi olduğu Gümrük Birliği Anlaşmasına göre, Türkiye’nin tüm malları AB içerisinde sınırsız bir şekilde dolaşabilmektedir. Ancak bundan yıllar önce çok büyük miktarlar içeren bir kota sistemi de uygulamaya konmuştu. Şimdiye değin Türkiye’nin ihracatı bu kota sınırlamasının çok altında kaldığı için, ihracatımızda önemli bir sorun teşkil etmiyordu. Fakat özellikle 2001 yılından bu yana Türkiye ihracatındaki büyük ilerleme, sonunda bu yıllar önce uygulamaya konmuş kota sisteminin sınırlarını zorlamaya başladı. Kısacası AB’deki kota sistemi artık Türkiye ihracatını taşıyamıyor. Bu da Türk mallarının AB içindeki sınırsız dolaşım hakkını sekteye uğratmış oluyor ve Gümrük Birliği Anlaşması’na da aykırı bir durum meydana getiriyor. Elbette biz AB ülkelerinin Türk ihraç mallarına uyguladığı bu kota sınırlamasını haksız ve anlaşmalara uymayan bir durum olarak algılıyoruz. Bu durum Türk ihracatçısını zora sokan bir uygulamadır.

LH- Sizce bu uygulama hangi gerekçelere dayandırılıyor ve buna karşı Türkiye’nin şu ana kadarki savunması doğru muydu? Başka nasıl olabilirdi? En iyi sonuç nedir ve nasıl alınır?

BÜYÜKEKŞİ- Bizlere uluslararası hukuka aykırı ve haksız şekilde uygulanan 'tarife dışı ve rekabeti bozan' kısıtlamaların başında, hepinizin yakından bildiğiniz gibi, taşıma yaptığımız ülkeler tarafından bizlere dayatılan geçiş belgesi kotaları geliyor. Son 5 yıllık döneme bakarsak görüyoruz ki, AB ülkelerine ihracatımız yaklaşık yüzde 200 artarken, aynı dönemde bu ülkelerle karşılıklı pazarlıklarımız sonucunda geçiş belgesi kotasında sağlanabilen artış sadece yüzde 46'da kaldı. Yani aslında mallarımız teoride serbestçe dolaşabiliyor ama Türk TIR’larının mal taşıma hakları sınırlı. Bu da Türk mallarına bir kota konması anlamına geliyor. İhracatımız yüzde 200 artarken, kota artış oranı yalnızca yüzde 46’da kalınca da, kota ve gerçekleştirdiğimiz ihracat artışı arasındaki makas kapanıyor ve Türkiye yapması gereken ihracatı yapamaz hale geliyor. Bu konuda elbette hem adli mahkemelerde, hem de AB’nin hükümetlerine, baskı gruplarına sürekli olarak bilgilendirme ve hak arama taleplerinde bulunmamız gerekiyor. Türkiye şu an bu mücadeleyi veriyor. Bu mücadelenin daha da şiddetlendirilerek ve Türkiye’deki çeşitli organ ve baskı gruplarının da müdahil olmalarıyla daha güçlü bir tek ses şeklinde AB’ye duyurulması gerektiğini düşünüyoruz.

LH- Kotalar yüzünden Türkiye’nin kaybını yıllık ihracat ve rekabet edebilirlik bazında nasıl açıklarsınız?

BÜYÜKEKŞİ- Türkiye'de geçiş belgesi ve kota sorunu başlangıçta çok önemsenmedi. Ama sipariş iptallerine varan gecikmeler ve gümrük kapılarında beklemeler sonrasında sorunun ne kadar vahim olduğu anlaşıldı. Sorunun çözümü için çalışıyoruz. Bu nedenle henüz tam rakamsal verilere sahip değiliz ve bu yüzden Türkiye’nin şimdiki yıllık ihracat kaybını mutlak olarak vermek mümkün değil. Dahası Türkiye henüz büyük bir kayıpla karşılaşmadı ancak gidişatın yönü büyük kayıplara işaret ediyor. Biz de şimdi sesimizi en güçlü şekilde duyuracak ve Türkiye’nin bu haksız rekabet konusunu en az zararla atlatmasını sağlamaya uğraşacağız.

LH- Bu anlamda yeni öneri ve stratejik adımlarınız olacak mı?

BÜYÜKEKŞİ- Biz küresel dünyada, piyasa ekonomisinin daha da gelişmesini, tüm engel ve bariyerlerin yıkılmasını arzulayan, liberal ekonomiden yana olan, demokrasiye ve hukukun ilkelerine inanan bir kurumuz. Biz bu inancımız doğrultusunda demokrasi ve hukuk çerçevesinde doğan her hakkımızın arayıcısı olacağız. Yargı ve AB hükümetleri ile gerçekleştireceğimiz temaslar ile kendi hakkımızı savunacağız. Haklı olduğumuz için de bu süreci başarıyla tamamlayacağımıza inanıyoruz.

LH- Bulgaristan’ın AB’nin sınır kapısı olmasıyla Temmuz ayı başından beri transit sefer başına 271 dolar uygulamasına bir tepkiniz olacak mı, nasıl?

BÜYÜKEKŞİ- Bu durum haksız ve doğru olmayan bir uygulamadır. Bununla ilgili çalışmalarımızı başlattık. Gerekli mercilere, çalıştığımız dosyalarımızla birlikte gerekli başvurularımızı en kısa zamanda gerçekleştireceğiz.

LH- Sizce global finansal kriz dünya ekonomilerinde nasıl bir daralma meydana getirir ve Türkiye ihracatçısı bu dönemi nasıl en az hasarla aşabilir?

BÜYÜKEKŞİ- Global kriz tüm dünyayı etkileyecek. Başta Avrupa ve Amerika ekonomileri olmak üzere tüm dünya bu krizden etkilenecektir. Bizim ihracatımızda AB ülkelerinin yüzde 50 civarında bir ağırlığı var. Dolayısıyla ihracat pazarı anlamında ihracatçılarımızın sıkıntı yaşayacağını tahmin ediyoruz. Çözüm ihracatta Pazar çeşitlendirmesinden geçiyor. Dolayısıyla bu krizden en az hasarla kurtulmanın yolu başta Ortadoğu ve Afrika ülkeleri olmak üzere, bugüne kadar bizim için daha fazla arka planda kalmış pazarlara yönelmektir.

LH- Yeni pazarlar ve yeni rekabet koşullarından bahsedilebilir mi?